Geplaatst op

Recept: gepofte kastanjes uit de oven
een heel lang verhaal met een ultra kort recept

tamme kastanjes poffen over herfst chestnuts autumn recept

Hoe je kastanjes thuis kunt poffen in de oven? Dat vertel ik je maar al te graag. Maar voeding is meer dan de som der macro- en micronutriënten en recepten zijn soms zoveel meer dan slechts stapsgewijs uiteen gezette instructies. Wees gewaarschuwd, want dat is bij dit recept zéker het geval. Het is een lang verhaal over mijn diepgewortelde liefde voor kastanjes, maar voel je volledig vrij om het sentimentele gezwets te skippen en direct door te scrollen naar beneden als je alleen het recept zoekt.

Met één been in het bos geboren

Ik mag me dan al wel aan aantal jaar inwoner van de (binnen)stad van Utrecht noemen; mijn wortels liggen ergens anders. In principe niet ver van deze plek, maar wél in een andere omgeving. In een gebied met meer mos, meer groen, meer bos. Toen ik nog wat kleiner was vormden kaplaarzen een onmisbaar element in mijn kledingkast, evenals legergroene, mini wax-jas. Mijn eerste stappen lagen niet ver van de bosrand en mijn buitenspeel-momenten bestonden vooral uit het bouwen van katapulten en boomhutten. Such a lady.

kleine boskabouters
Die doerak op links, dat ben ik.

Niet dat daar nu nog veel van te zien is, maar de kiekjes met boom en blad op mijn Instagram, die linken voor mij nog altijd direct naar die tijd. Er is letterlijk niets dat me meer aan mijn jeugd doet denken dan de herfst. Met haar duizend kleuren, eeuwig wisselende weersvoorspellingen en verrassingen in de vorm van natuurverschijnselen.

Utrecht herfst autumn the netherlands season
Een minuscule greep uit mijn dagelijks groeiende collectie herfstkiekjes

Iedereen die zich daar in herkent, weet dat de herfst letterlijk een goudmijn aan good times kan zijn. Vooral omdat tamme kastanjes dan met bosjes uit de bomen vallen. Kleine bommetjes vol smaak, mineralen en vitaminen, maar vooral vol levendige herinneringen.

Zo werd ik een kastanje-pro

Ik weet nog heel goed hoe ik werkelijk iedere kastanjeboom blind wist te vinden in de bossen achter ons huis. Hoe ik altijd eerst mijn jaszakken vulde, deze thuis ging legen en met plastic tassen weer het bos in toog, om vervolgens verder te kunnen oogsten. Ik zie nog helemaal voor me hoe ik voorzichtig de dichte stekelbollen open duwen met de bal van mijn voeten en dan altijd de allerdikste kastanjes hoopte aan te treffen. Geloof me: aan geld of speelgoed had ik geen boodschap – dikke, rijpe kastanjes: dat was pas rijkdom.

tamme kastanjes poffen over herfst chestnuts autumn recept

En als ik mijn vangst dan terug naar huis had getild, kwam het hoogtepunt ’s avonds laat. Door de zoektocht compleet verkleumd en met bloeddoorlopen vingertoppen van de kou, douchte ik mezelf weer warm, hees me in mijn favoriete geruite pyjama en nestelde me voor de in lichterlaaie staande openhaard. Het feest kon beginnen.

 

Poffen en pellen bij de openhaard

Met het mooiste zakmes uit mijn verzameling (as I said: such a lady. Nothing but boystuff at the age of 8) maakte ik kruisjes in de huid van de kastanjes, om ze vervolgens in het pof-ijzer te mikken en super ongeduldig te wachten tot het juiste geluid uit het vuur kwam.

De vers gepofte portie werd daarna snel op een dienblad uitgespreid en vanaf dat moment begon de familiestrijd: wie kon de heetste kastanjes het snelst pellen? Ik lieg niet als ik zeg dat ik soms de blaren op mijn duimen had staan, omdat die krengen echt te warm waren – maar ik niet wilde toegeven.

De rokerige, nootachtige, zetmeelachtige smaak van de kastanjes was de ultieme beloning na zo’n dag vol uitersten en dat is ook waarom ik er nog steeds zo gek op ben. De tijd verstrijkt en dingen veranderen, maar herinneringen… daar kan je in donkere dagen gewoon naar terug 🙂

Hoewel deze kastanjehandleiding voor jou wellicht vele malen minder beladen is dan voor mij, hoop ik toch dat je er ook op een bijzondere manier van kan genieten. Omdat je ze ook nog kent van vroeger, of juist omdat dit hele concept van dingen direct uit de natuur eten volledig nieuw voor je is. One way or another; veel plezier met poffen!

tamme kastanjes poffen over herfst chestnuts autumn recept
Minihand for scale

Zo kies je de beste kastanjes

Het hele proces begint, zoals je misschien al door had, nog vóór het werkelijke poffen. Want hoewel ik dat zoeken niet meer in het bos maar bij mijn groenteboer doe (of bij normale supermarkten, met een beetje geluk en in het seizoen), wordt er nog wel degelijk gezocht. Je wil niet álle kastanjes mee naar huis; je wil de beste. It’s all about picking and choosing folks.

tamme kastanjes poffen over herfst chestnuts autumn recept
Franse, tamme kastanjes zijn the bomb
  • Let bij het kiezen van kastanjes op het formaat. Hoe groter, hoe beter, simpelweg omdat je minder hoeft te pellen om meer kastanje te krijgen. Vooral Franse kastanjes zijn aan te raden, die zijn vaak zwaar en groot.
  • Let er op dat de schil nog in tact is; gaatjes of scheuren zorgen ervoor dat de kastanje uitdroogt en beschadigingen kunnen betekenen dat er misschien al beestjes in de kastanje zitten.
  • Let er op dat je de schil niet kunt indrukken met je vingers. Kan dit wel? Dan heb je oude, uitgedroogde kastanjes in je handen en die zijn niet echt lekker.
  • Heb je een setje kastanjes thuis en weet je niet of ze nog goed zijn? Doe ze dan in een bak met water. De drijvende kastanjes kun je weg doen, die zijn waarschijnlijk te droog of al uitgehold door beestjes.

Als je deze punten hebt doorlopen, is het tijd om eeeindelijk te gaan poffen!

tamme kastanjes poffen over herfst chestnuts autumn recept

tamme kastanjes poffen over herfst chestnuts autumn recept

tamme kastanjes poffen over herfst chestnuts autumn recept

tamme kastanjes poffen over herfst chestnuts autumn recept

tamme kastanjes poffen over herfst chestnuts autumn recept

Recept: gepofte kastanjes uit de oven

Kastanjes poffen in de oven doe je zo

10 minPrep Time

30 minCook Time

Save RecipeSave Recipe

Ingrediënten

  • 100-500 gram verse, tamme kastanjes

Instructies

  1. Zet de hetelucht oven op 200 graden.
  2. Maak kruisjes in de schil van de kastanjes. Houd deze oppervlakkig, snijd zo min mogelijk in de kastanje zelf. Snijd je te diep, dan wordt het pellen vrij lastig.
  3. Leg de kastanjes nu op een rooster of in een ovenschaal in de oven.
  4. Pof de kastanjes tussen de 15-30 minuten. Het verschilt per formaat, versheid, oven en je eigen voorkeur hoelang je écht nodig zal hebben. Verse kastanjes poffen sneller dan oude kastanjes en hetzelfde geldt voor kleine kastanjes ten opzichte van grote kastanjes. De kans is klein dat je de kastanjes echt hoort poffen, omdat de oven zich hier niet echt voor leent, dus blijf in de buurt en check tussendoor hoe gaar ze zijn.
  5. Neem de kastanjes na 15-30 minuten uit de oven, laat ze heel even rusten maar pel ze wel zolang ze nog warm zijn. Neem de kastanje tussen je wijsvinger en duim en druk de schil zachtjes in: als het goed is komt deze dan los, samen met het vliesje dat er onder zit.

Notities

* Als je de kastanjes gepeld hebt en wil opeten, breek ze dan altijd eerst doormidden: zo kun je checken of er geen beesten binnen in zitten. ** Kastanjes horen gelig/goudbruin te zijn. Zie je echt donkere plekken, gaten of ruikt de kastanje gek/zoet? Dan is een beestje je voor geweest en kun je hem beter laten liggen.

7.8.1.2
5
https://joybouwmeester.com/recept-gepofte-kastanjes-oven/

Heb jij ook zulke goede herinneringen aan het poffen van kastanjes, of wordt dit je eerste keer? Laat het me vooral weten!

tamme kastanjes poffen over herfst chestnuts autumn recept
Dit is een goede kastanje!
tamme kastanjes poffen over herfst chestnuts autumn recept
…en deze kun je beter overslaan.
Geplaatst op

Recept: glutenvrije hachee
een vet lekker herfstrecept

glutenvrije hachee stoofvlees stoofpot

Ik weet niet precies hóé het komt, maar ik heb iets met herfstige recepten, met stoofpotten, met hachee. Of het nou het old school stoofvlees van mijn moeder is dat met kerst standaard op ons menu staat, of dat het gaat om een gruwelijk goede Indonesische Rendang: je mag me er voor wakker maken. Maar echt. Er is íets met dat boterzachte, automatisch uit-elkaar-vallende vlees waar ik zowel geen vinger op kan leggen als genoeg van kan krijgen.

 

Het belangrijkste ingrediënt voor hachee

Maar toch maak ik het niet vaak en wel om de doodeenvoudige reden: de bereiding duurt altijd zó retelang. Ja, tuurlijk zijn er  ‘snelle’ stoofpotten en alternatieve bereidingswijzen waarmee je in een handomdraai het idee van stoofvlees kunt benaderen, of – voor de mensen zonder coeliakie – afhaal & kant-en-klaar mogelijkheden. Maar het echte werk, het beste, lekkerste én glutenvrije resultaat, dat krijg je maar op één manier: met een gigantische portie geduld.

Nu het ruwe randje van de herfst steeds meer door komt zetten, vormen de storm, regen en windvlagen een meer dan welkom excuus om lekker binnen te blijven. En niet zomaar binnen, maar op een hele specifieke plek in het huis: rond je fornuis! Als deze zin je een overwegend benauwend gevoel geeft of voornamelijk weerzin bij je wekt – omdat geduld niet echt jouw ding is of je gewoon een pesthekel aan (gas)pitten, potten en pannen hebt – lees dan niet verder voor het recept. Kijk dan liever even naar dat van mijn Moscow Mules bijvoorbeeld, want die staan wél binnen een minuut of 20 op tafel.

 

First try & verrassend lekker

Waar was ik? Oja, back to the beef! Want deze week stormde het en dat leek me het perfecte moment om voor het eerst zelf (glutenvrije) hachee te maken. Wat op zich geen rocket science is, maar wanneer ik drie uur bezig ben met de bereiding van een gerecht moet het ook wel echt áchterlijk goed smaken. Maak je iets voor de eerste keer? Dan heb je daar gewoon geen enkele garantie op. Sta je daar met je goede gedrag drie uur door een prutje te roeren, om uiteindelijk alsnog met een zak popcorn op de bank te eindigen. Maar dat gebeurde niet, want HET WAS ZO LEKKER! Man man man, ik zou willen dat ik gelijk voor een heel weeshuis had gekookt. Deed ik niet. Dikke spijt. Dus doe ik dat, zodra de eerstvolgende code lichtgeel af wordt gegeven door het KNMI, wél! En jij, als mede-hachee-liefhebber (al dan niet in spe), hopelijk ook. Want het recept heb ik voor je uitgeschreven en vind je als je verder naar beneden scrollt 🙂

 

Glutenvrije aanpassingen

Ik gebruikte het recept ‘langzaam gegaarde hachee‘ uit de laatste Allerhande (oktober 2017) als basis, maar maakte een paar aanpassingen om het glutenvrij te maken. Ik maakte een portie die volgens Allerhande geschikt is voor 2 personen, maar at hem in mijn eentje op. Ik ben een behoorlijk grote eter, dus een halve portie van dit recept zou voor jou zomaar gewoon genoeg kunnen zijn 🙂 Anyway, let’s get cooking, want dit wil je!

 

glutenvrije hachee stoofvlees stoofpot
Als je hachee er niet uit ziet als een after-herfststorm-composthoop, you’re doing something wrong.

 

Recept: glutenvrije hachee

Yields 1

Een hele Hollandse, herfstige, hartverwarmende old school stoofpot die het wachten meer dan waard is.

20 minPrep Time

3 hrCook Time

3 hr, 20 Total Time

Save RecipeSave Recipe

Ingrediënten

  • 350 gram magere runderlappen
  • 5 gram hacheekruiden
  • 10 gram boter
  • 1 ui
  • 25 gram ketjap medja
  • 10 gram volkoren teffmeel
  • 25 gram balsamicoazijn
  • 200 ml vleesbouillon
  • 3 kruidnagels
  • 2 laurierblaadjes

Instructies

  1. Laat de runderlappen op kamertemperatuur komen. Snijd het vlees in blokjes en wrijf in met de hacheekruiden, laat even intrekken.
  2. Snipper ondertussen de ui, verhit de boter in een braadpan en bak het vlees 5 minuten op laag vuur.
  3. Voeg de ui en ketjap medja toe aan het vlees en bak 10 min. op laag vuur. Voeg daarna het teffmeel toe en schep het mengsel een paar keer om, zodat het zonder klontjes indikt.
  4. Voeg de balsamicoazijn, bouillon, kruidnagels en laurierblaadjes toe. Breng het geheel kort aan de kook. Zet het vuur daarna laag en doe de deksel op de pan. Blijf regelmatig roeren, zodat de hachee niet aanbrandt, maak eventueel aangekoekte stukjes op de bodem tussendoor los (hier zit de meeste smaak in – wanneer je ze los maakt worden ze weer opgenomen in het mengsel).
  5. Laat de hachee op laag vuur zo’n 3 uur sudderen tot het vlees gaar en boterzacht is. Voeg tussendoor eventueel nog een beetje bouillon toe wanneer de hachee te snel te ‘droog’ oogt. Haal na 2,5 uur de deksel van de pan, zodat de hachee kan indikken.
  6. Neem de laurierblaadjes en kruidnagels (als je deze nog terug kunt vinden) uit de pan en breng de hachee op smaak met peper en eventueel zout.
  7. Serveer met bijvoorbeeld rode kool en geroosterde pompoen!

Notities

* Je kunt eventueel meer hacheekruiden gebruiken voor een intensere smaak

** Ik gebruikte volkoren teffmeel omdat ik dat toevallig in huis had, maar ieder ander glutenvrij meel zal waarschijnlijk net zo goed werken

*** Als je geen balsamicoazijn hebt kun je ook normale azijn gebruiken, maar de balsamico geeft wel een hele fijne smaak.

7.8.1.2
3
https://joybouwmeester.com/recept-glutenvrije-hachee/

 

Heb jij nog briljante toevoegingen voor jóúw perfecte versie van hachee? Laat het me dan vooral weten in de reactiebox hier onder! Heb ik een goed excuus om weer de keuken in te duiken 🙂

Geplaatst op

Dit moet je weten over gluten

Wat is gluten nou precies?

Gluten komt gigantisch veel voor in het gemiddelde, Nederlandse voedingspatroon. Het is een combinatie van eiwitten (glutenines & gliadines) die samen gluten vormt en voorkomt in brood, pasta, pizza, taart, koekjes en andere deegwaren. De ‘-en’ aan het einde van het woord ‘gluten’ doet in onze laaglandige grammatica vermoeden dat het woord ‘gluten’ meervoud is, maar het gaat hier om enkelvoud. Wedden dat je dát in ieder geval nog niet wist?

Gluten is dus de verzamelnaam voor een combinatie eiwitten en deze komt van nature voor in de granen tarwe, spelt, rogge en gerst. Haver wordt vaak als vijfde aan dit rijtje toegevoegd, maar haver is van zichzelf glutenvrij. Het komt in de productie echter vaak alsnog in aanraking met gluten (wat kruisbesmetting wordt genoemd), waardoor het niet langer glutenvrij genoemd mag worden.

 

Wat doet het?

Gluten is hét ingrediënt om brood, pasta, pizza, koekjes, cakejes en andere fijne dingen nog nét een stukje fijner mee te maken. Het zorgt voor elasticiteit in deze voedingsmiddelen en is daarom onmisbaar voor de prettige structuur die jij in die lekkere producten gewend bent. Luchtige croissants, stevig brood, fluffy pizzabodems: we hebben het allemaal te danken aan gluten. Maar juist omdat gluten zo veelzijdig is, wordt het ook gebruikt in sauzen, soepen, bewerkt vlees, kauwgom, medicijnen, limonade, lippenbalsem en nog heel veel meer. Best wel handig dus!

 

bread gluten wheat baking

 

Maar wat is er niet goed aan gluten dan?

Als gluten zo veelvuldig in onze voeding aanwezig is, waarom is het dan opeens zo’n ding? Wat is er mis mee? Nou, in principe helemaal niets, ténzij je bijvoorbeeld coeliakie hebt, zoals ik. Coeliakie (wat je uitspreekt als seu-lie-ja-kíé) is een chique woord voor het foutje in mijn auto-immuunsysteem dat er voor zorgt dat gluten als ‘indringer’ wordt bestempeld zodra het mijn lichaam betreedt. Hierdoor ontstaat een ontstekingsreactie in de darmvlokken die zich in mijn dunne darm bevinden. Alle alarmbellen gaan dan af en mijn lichaam doet er alles aan om de indringer te bestrijden, waardoor ik erg ziek word. Het is daarom heel belangrijk dat er geen enkel spoortje gluten in mijn systeem terecht komt. Ik volg daarom een levenslang glutenvrij dieet; medicijnen of andere oplossingen zijn er nu nog niet.

Gelukkig is deze aandoening vrij zeldzaam en heeft maar ongeveer 1 op de 100 Nederlanders hier last van. Daarnaast is er nog een groep mensen waarbij het lichaam ook reageert op gluten, zonder dat er sprake is van coeliakie. Deze mensen hebben dan bijvoorbeeld last van glutensensitiviteit of de Ziekte van Dühring. Ook deze mensen kunnen gezondheidswinst behalen door een dieet zonder gluten te volgen.

 

gluten, muffins, baking, pastries, cake

 

Zijn gluten goed voor jou?

De kans is groot dat jij gluten wél gewoon verdraagt, zelfs wanneer je soms een opgeblazen gevoel of buikpijn krijgt na het eten van brood, pasta of pizza. Sterker nog: voordat ik de diagnose coeliakie kreeg (nu 4 jaar geleden – voor die tijd at ik gewoon gluten) had ik niet eens specifiek last van producten mét gluten. Ik voelde me over all gewoon heel slecht, mijn klachten kwamen niet spontaan opzetten na het eten van een tosti, een pizza (of 2) of een croissantje.

Ben je bang dat je toch niet goed tegen gluten kunt? Ga dan zo snel mogelijk kletsen met je huisarts. Die kan namelijk een hele simpele antistoffentest bij je doen door middel van het prikken van bloed. Voor het resultaat van deze bloedtest is het echter wel van belang dat je op het moment van testen wél een goede hoeveelheid gluten binnen krijgt (uitgesmeerd over een langere periode), dus blijf dit eten of voeg gluten weer toe aan je voedingspatroon. Wanneer je (al) glutenvrij eet is de test niet langer betrouwbaar, omdat de antistoffen in je bloed dan nergens op hoeven te reageren en coeliakie met die simpele test niet langer aantoonbaar is. Niet zelf gaan klooien met-zonder gluten dus.

 

Gevaarlijk

Het is écht heel erg belangrijk – ik kan dit niet vaak genoeg benadrukken –  dat je niet zonder doktersadvies overschakelt op een dieet zonder gluten, omdat je daarmee hele serieuze tekorten kunt creëren. Voedingsmiddelen mét gluten zijn namelijk ook vaak de producten waar we onze vezels, ijzer, jodium, vitamine B1 en foliumzuur uit halen. Belangrijke stoffen die je gewoon keihard nodig hebt. Ga je gluten zomaar schrappen? Dan is de kans groot dat je een hoop belangrijke stoffen mis loopt en meer schade aanricht dan je lief is. En geloof me: dat wil je echt niet.

Je hebt maar één lijf en één leven, dus ga daar verstandig mee om. Ben je bang dat je coeliakie hebt? Bel je huisarts en maak een afspraak!

 

Glutenvrije interviews

Hoewel ik niemand anders coeliakie toe wens, ben ik toch wel blij dat ik niet als enige de Sjaak ben. Door onze gemeenschappelijke afwijking heb ik namelijk Carlijn leren kennen, van het allergieplatform Foodless. Zij interviewde mij over mijn glutenvrije ervaringen tot nu toe! Het werd een tweedelige reeks vol antwoorden op vragen die na het lezen van alle info hierboven zomaar bij jou gerezen zouden kunnen zijn. Meer weten? Lees dan vooral hier verder:

 

wheat gluten celiac coeliac coeliakie